Buitenlandse folders
Demosthenes

StotterCafé Nederland

Het initiatief om stotterend Nederland en iedereen met belangstelling voor stotteren een plaats te bieden voor ontmoeting!

Ga naar de website

Demosthenes

Demosthenes

alles voor en over personen die stotteren

Ga naar de website

NVST

NVST

alles voor en over stottertherapeuten

Ga naar de website

 

In 1976 bracht de BBC de serie I, Claudius op de televisie, de verfilming van de boeken I, Claudius en Claudius the God, beiden geschreven door Robert Graves. Wellicht heeft u deze serie ooit gezien. De serie biedt in ieder geval een fraai inkijkje in het leven van Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus, oftewel, Claudius, en de politiek, intriges en moordpartijen aan het hof van de Romeinse keizers in de eerste eeuw na Christus. De hoofdrol wordt gespeeld door Derek Jacobi, voor wie dit één van zijn eerste grote rollen was. En hij speelde de keizer met verve.
De historische Claudius werd geboren in het jaar 10 v.Chr., als kleinkind van Augustus, de eerste keizer van het Romeinse Rijk. Claudius was een lelijk en ziekelijk kind. Hij liep mank, was spastisch en hij stotterde, wat maakte dat hij het zwarte schaap van de keizerlijke familie was. Wat te doen met hem? Het leek Augustus het beste hem maar niet teveel in de openbaarheid te laten komen. Als jongeman richtte Claudius zich dan ook op zijn studie en hij werd een erkend historicus, al zijn de werken die hij in die tijd schreef verloren gegaan.

In I, Claudius vertelt Claudius zelf zijn levensverhaal. Je ziet hem als klein kind, als opgroeiende jongeman, als jonge volwassene en als huisvader. Zijn familie maakte de belangrijke beslissingen voor hem, omdat niemand ervan uit ging dat hij zelf in staat was deze beslissingen te maken. Men twijfelde aan zijn intelligentie. Zijn grootmoeder Livia noemt hem steevast Clau…clau…claudius, een gemene verwijzing naar zijn stotteren. In één van de afleveringen spreekt een beroemde historicus hem aan en vertelt hem dat hij zijn handicaps en gebreken moet overdrijven. Zo zal niemand hem ooit serieus nemen en zal hij het in de heksenketel van het keizerlijk hof overleven.
Ging het echt zo? We weten dat Claudius een ziekelijke man was, met verschillende lichamelijke gebreken. Hij liep mank, kwijlde en verschillende schrijvers maken melding van een spraakprobleem. Maar het is niet duidelijk of hij om die reden door zijn familie werd uitgesloten van het publieke leven of dat hij er zelf voor koos. Een feit is wel dat Claudius pas tijdens de regeerperiode van zijn neefje Caligula (37 tot 41 n. Chr.) een bestuurlijke functie bekleedde, als consul. Overigens wilde deze Caligula ook zijn favoriete paard Incitatus aanstellen als consul, wat één van Caligula’s minder gewelddadige ideeën was. Het geeft een idee van hoe Claudius ondergewaardeerd werd in die tijd.

De keizer van het Romeinse Rijk werd beschermd door de Praetoriaanse garde. In 41 n. Chr. slaagt een groep samenzweerders erin Caligula te vermoorden: zij willen de Republiek herstellen. De leden van de Praetoriaanse garde vrezen dat zij met het herstellen van de Republiek hun functie zullen verliezen (er zal immers geen keizer meer zijn om te verdedigen) en besluiten het eerste het beste lid van de keizerlijke familie dat ze tegenkomen tot keizer te kronen. Claudius, bang zelf te zullen worden vermoord, had zich verstopt achter een gordijn, maar hij werd gevonden en tot keizer gekroond.

In I, Claudius is dit het grote transformatiemoment. De manke, kwijlende en stotterende Claudius wordt tot keizer gekroond en spreekt de Senatoren toe: ‘Het is waar dat ik een spreekgebrek heb. Maar is wat een man zegt niet belangrijker dan hoelang hij over doet het te zeggen?’ Geen van de senatoren achtte hem geschikt voor het keizerschap. Was hij dan niet een idioot, een zwakzinnige, met slechts een half verstand? Claudius antwoordt hen: ‘Ik heb met mijn halve verstand overleefd, terwijl duizenden met hun volle verstand zijn gestorven.’

Claudius was als keizer een zegen voor het Romeinse Rijk, dat ernstig had geleden onder het wanbestuur van zijn voorgangers, Tiberius en Caligula. En zelfs al kreeg hij regelmatig te maken met opstanden en complotten, de rust keerde, voor zover dat in die tijd mogelijk was, terug. De stotteraar slaagde erin vele van zijn critici het zwijgen op te leggen met zijn woorden en daden, niet met het zwaard.
Hij had nooit verwacht keizer te zullen worden en de vraag is of hij het had gewild. Hij was jarenlang weggezet als de stotterende idioot, het zwarte schaap van de familie, en hij werd uit het openbare leven gehouden. Tot hij, bij toeval, de kans kreeg zich te onderscheiden en dat ook deed. Natuurlijk is de serie I, Claudius een romantische vertelling van het leven van iemand met lichamelijke gebreken. Heeft hij deze in werkelijkheid erger doen lijken dan ze waren, om zo te overleven? We kunnen het niet met zekerheid zeggen, omdat de historische bronnen daar geen uitsluitsel over geven. Maar in de kern berust het op deze waarheid: dat een manke en kwijlende stotteraar de keizerstroon van Rome heeft bekleed, keizer Clau…clau…claudius.

Keizer Claudius spreekt de Senaat toe:

 

Media

Bekijk stotteren in de media

Blijf op de hoogte

Brochures, posters en boeken

Bestel of download gratis

Sponsors en partners

DTFonds
DTFonds
Cultuur Fonds
Demosthenes
NVST
InternetDiensten Nederland